KIYININ MAVİ ORMANI
Deniz çayırı
Deniz çayırları gerçek çiçekli bitkilerdir. Yaprakları akıntıyı yavaşlatır, tabanı tutar ve genç canlılara saklanacak bir alan sunar.
BU ALANIN SAKİNLERİ- Denizatı
- Yavru balık
- Deniz kaplumbağası
- Kabuklular
MAVİ EKSEN’İN 7 ROTASI · DENİZ ÇEVRESİ VE İKLİM
Denizin altında
ne var?
Bir yüzey değil, üst üste açılan dünyalar. Işığın ulaştığı çayırlardan karanlık derinliklere kadar her katman, başka bir yaşam biçimi anlatır.
Temsilî bilimsel illüstrasyon · Canlılar ve ölçekler şematik gösterilmiştir.
01 / KEŞFET
Suya baktığında tek bir renk görürsün.
İçine baktığında birbiriyle bağlı milyonlarca ilişki.
Biyoçeşitlilik yalnızca kaç tür olduğuyla ilgili değildir. Genetik çeşitliliği, farklı yaşam alanlarını ve canlılar arasındaki ilişkileri de kapsar. Deniz yaşamını anlamak için önce bu bağlantıları görmemiz gerekir.
ETKİLEŞİMLİ DERİNLİK YOLCULUĞU
Işık azalırken
yaşam değişir.
Sürgüyü aşağı doğru ilerlet. Aynı su kütlesinde ışığın, basıncın ve yaşam biçimlerinin nasıl değiştiğini gör.
ŞU ANKİ DERİNLİK50 metre
0–200 m · Güneşli bölge
IŞIKGüçlüden zayıfa
BASINÇYaklaşık 1–21 atm
SICAKLIKYüzeye ve mevsime göre değişken
BU KATMANDA KARŞILAŞABİLECEKLERİN
FitoplanktonDeniz çayırlarıSürü balıklarıDeniz kaplumbağaları
Fotosentez için yeterli ışığın bulunduğu üst katmandır. Besin ağının büyük bölümü burada başlayan üretime dayanır.
YAŞAM ALANLARI
Deniz tek bir
adres değildir.
Kıyıdan açık suya, kayalıktan derin tabana kadar her ortam farklı koşullar sunar. Bir canlının nerede yaşadığı, nasıl beslendiğini ve nasıl saklandığını belirler.
MİKRODAN BÜYÜĞE
Gözün görmediği,
bütün ağı besleyebilir.
Denizde büyüklük, önem sırası değildir. Mikroskobik üreticiler olmadan daha büyük canlıların kurduğu ağ devam edemez.
0,002 mm
Fitoplankton
Bazıları ancak mikroskopla görülebilen üreticiler.
2–20 mm
Zooplankton
Akıntılarla sürüklenen yumurta, larva ve küçük canlı toplulukları.
10–30 cm
Sürü balıkları
Enerjiyi besin ağının daha büyük canlılarına taşıyan hareketli halkalar.
1 m+
Büyük gezginler
Kaplumbağa, yunus ve büyük balıklar farklı yaşam alanlarını birbirine bağlar.
BESİN AĞI
Bir canlının izi,
başka bir canlıya çıkar.
Denizde yaşam düz bir zincir değildir; birbirine bağlanan bir ağdır. Bir halkadaki değişim, görünürde uzak başka canlılara kadar ulaşabilir.
02
Fitoplankton
Mikroskobik üretici
BİLİYOR MUYDUN?
Derin denizde
kar yağar.
“Deniz karı”, üst sulardan aşağıya süzülen organik parçacıklardır. Bazı parçalar haftalar boyunca düşer; derin denizde yaşayan canlılara enerji taşır.
NOAA kaynağını inceleGÖZLEM GÜNLÜĞÜ
İpucunu oku,
yaşamı bul.
Üç kısa gözlem, üç farklı deniz canlısı ya da yaşam alanı. Amaç hızlı olmak değil; ayrıntıyı fark etmek.
1 / 3
01
“Yapraklarım var ama karada yaşamam. Yavrular için saklanma alanıyım.”
KEŞFET · DENEYİMLE · ÜRET · KORU
Tanıdığın yaşamı
korumaya başlarsın.
Deniz çayırları, kayalık kıyılar, açık su ve derin taban birbirinden kopuk değildir. Kirlilik, ısınma, yaşam alanı kaybı ve sürdürülemez kullanım bu bağlantıların tamamını etkileyebilir.
Denizleri neden korumalıyız?KAYNAKLAR
Daha derine bak.
Katman aralıkları ve temel ekoloji anlatımı, uluslararası bilim ve çevre kurumlarının açık kaynaklarından derlenmiştir. Görsel anlatımlar öğretici amaçla sadeleştirilmiştir.