MAVİ EKSEN · ÇEVRE VE SORUMLULUK
Denizleri neden
korumalıyız?
Çünkü deniz yalnızca ufukta gördüğümüz su değildir. İklimin düzenleyicisi, yaşamın evi, kültürün taşıyıcısı ve ortak geleceğimizin temelidir.
KORUDenizi tanımak, ona karşı sorumluluğumuzu da görmektir.
Deniz yaşamını keşfet YÜZEY
Işıklı bölgeYaşam
AlacakaranlıkDenge
Derin denizKeşif
Temsilî katman görseli
BİR KIYIDAN DAHA FAZLASI
Denizin sağlığı,
yaşamın sağlığıdır.
Denizleri korumak, yalnızca canlıları kurtarmak ya da kıyıları temiz tutmak demek değildir.
İklim sistemini, gıda güvenliğini, geçim kaynaklarını, kıyı kentlerini ve kuşaklar boyunca oluşmuş denizcilik kültürünü birlikte düşünmektir. Deniz tek bir ekosistemdir: Karada alınan bir karar, akarsular ve kıyılar üzerinden açık denize kadar uzanabilir.
NEDEN KORUMALIYIZ?
Görünenden çok daha
büyük bir sistem.
İklimi dengeler
Deniz, insan kaynaklı fazla ısının büyük bölümünü ve karbondioksit salımlarının önemli bir kısmını soğurur. Bu tampon işlevi sınırsız değildir; ısınma ve asitlenme deniz yaşamını dönüştürür.
Yaşamı besler
Mikroskobik planktonlardan büyük deniz memelilerine uzanan ağ, gezegenin biyolojik çeşitliliğinin temel parçalarından biridir. Bir türdeki kayıp, besin ağının başka halkalarına taşınabilir.
Nefesimize ortak olur
Denizdeki fotosentetik canlılar, Dünya’daki oksijen üretiminin en az yarısına katkı verir. Görmediğimiz bu üretim, yaşamın görünmez altyapılarından biridir.
İnsanı ve geçimi taşır
Balıkçılık, deniz ulaşımı, kıyı ekonomileri ve kültürel yaşam sağlıklı denizlerle ilişkilidir. Ekosistem sağlığı ile insan refahı birbirinden ayrı düşünülemez.
BASKILAR
Sorun denizde görünmeden
çok önce başlayabilir.
Deniz kirliliği yalnızca kıyıya vurmuş plastik değildir. İklim, üretim, tüketim, şehircilik ve doğal kaynak yönetimi aynı tablonun parçalarıdır.
Isınma ve asitlenme
Artan sıcaklık, deniz seviyesindeki yükselme ve kimyasal değişim; yaşam alanlarını, türlerin dağılımını ve kıyıları etkiler.
Kaynağında önlenmeyen kirlilik
Plastik, kimyasal, tarımsal ve evsel atıklar; nehirler, yağmur suyu hatları ve kıyılar üzerinden denize ulaşabilir.
Yaşam alanı kaybı
Kıyı dolguları, kontrolsüz yapılaşma ve hassas alanların bozulması; üreme, beslenme ve sığınma alanlarını daraltır.
Sürdürülemez kullanım
Aşırı ve yasa dışı avcılık, hatalı uygulamalar ve deniz tabanına verilen zarar; ekosistemin kendini yenileme gücünü aşabilir.
ORTAK SORUMLULUK
Tek bir kahraman değil,
birlikte işleyen bir sistem.
Bireysel seçimler değerlidir; fakat kalıcı sonuç için bilim, etkili kamu politikası, sorumlu üretim ve toplum katılımı birlikte çalışmalıdır.
01BireyTüketim · atık · bilgi
02Kent ve kıyıAltyapı · koruma · denetim
03Kurum ve sektörÜretim · izleme · şeffaflık
04Bilim ve kamuVeri · politika · iş birliği
BUGÜNDEN BAŞLA
Küçük adımların yönü,
ortak etkiyi belirler.
Evde ve sokakta
Tek kullanımlık tüketimi azalt; atığı doğru ayır; yağ, ilaç ve kimyasalı lavaboya dökme. Yağmur suyuyla taşınan çöpün de denize ulaşabileceğini hatırla.
Kıyıda ve denizde
Canlıları toplama, besleme veya yuvalarını bozma. Çöpünü geride bırakma; tekne ve su sporlarında hassas yaşam alanlarından uzak dur.
Alışverişte
İhtiyacın kadar tüket; dayanıklı ve yeniden kullanılabilir ürünleri seç. Deniz ürünlerinde tür, boy, sezon ve avlanma yöntemine ilişkin güvenilir bilgiyi ara.
Bilgi paylaşırken
Kaynağını kontrol et. Tek bir fotoğraftan genelleme yapma; çözümü yalnız bireysel tercihlere yüklemeyen, bilimsel ve kamusal yaklaşımı destekle.
Not: Bireysel davranış, kurumsal ve kamusal sorumluluğun yerine geçmez. En güçlü sonuç; önleme, düzenleme, bilimsel izleme ve katılım birlikte yürüdüğünde oluşur.
KKEŞFET · DENEYİMLE · ÜRET · KORU
MAVİ EKSEN’İN YAKLAŞIMI
“Koru” bir kampanya değil,
bütün rotaların ortak yönüdür.
Mavi Eksen; denizi korku ve suçluluk diliyle değil, bilgi, merak ve ortak sorumlulukla anlatır. Geçmişten öğrenir, bugünün etkisini görür ve mavi gelecek için daha bilinçli kararların parçası oluruz.
Geçmişten öğren. Bugün dene. Geleceği koru.
KAYNAKLAR
Daha derine bak.
Bu sayfadaki temel veriler, uluslararası bilim ve çevre kurumlarının yayımladığı kaynaklardan derlenmiştir.