IMO: Hürmüz’de 6 bin gemi insanı güvenli çıkış bekliyor

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), 28 Ağustos 2026 tarihli açıklamasında Hürmüz Boğazı çevresindeki krizin altı aydır çözülemediğini bildirdi. Örgütün doğruladığı tabloya göre en az 70 saldırıda 19 gemi insanı yaşamını yitirdi. Yaklaşık 400 gemi ve bu gemilerde görev yapan 6 bin kişi, çatışmanın başlamasından bu yana bölgeden güvenli biçimde ayrılamıyor.

Rakamlar yalnız ticaret akışındaki bir kesintiyi değil, uzun süre gemide kalan insanların çalışma ve yaşam koşullarını gösteriyor. Gemi personeli değişimi, ülkeye dönüş, tıbbi destek, kumanya ve yakıt ikmali ile dinlenme düzeni; güvenli bir çıkış koridoru bulunmadığında birbirine bağlı operasyonel sorunlara dönüşüyor. Süren belirsizlik yorgunluk ve ruhsal baskı riskini de artırıyor; bu son değerlendirme, IMO'nun açıkladığı bekleme süresinin deniz emniyeti bakımından anlamına ilişkin Mavi Eksen yorumudur.

IMO'nun güncel durum kaydına göre yaklaşık 6 bin kişi için hazırlanan tahliye planı şu anda duraklatılmış durumda. Daha önce 23–26 Haziran arasında 136 gemi ve tahminen 2 bin 900 gemi insanı bölgeden çıkarılmıştı. Bu iki veri birlikte okunduğunda, tahliyenin mümkün olduğu fakat süreklilik kazanmadığı ve binlerce kişinin hâlâ güvenli geçişe ihtiyaç duyduğu görülüyor.

IMO Konseyi temmuz ayında kabul ettiği kararla transit geçiş hakkının engellenemeyeceğini veya askıya alınamayacağını yeniden vurguladı ve engelsiz seyrüsefere dönüş için koordinasyon çağrısı yaptı. Genel Sekreter Arsenio Dominguez'in son açıklaması da devletlerden ve ilgili taraflardan pratik çözümler üretmelerini istiyor. Diplomatik temaslar sürse de örgütün yayımladığı insani tablo, güvenli ve uygulanabilir bir çıkış düzeninin henüz kurulmadığını gösteriyor.

Neden önemli? Hürmüz'deki krizin ölçüsü yalnız boğazdan geçen gemi ya da enerji miktarıyla değerlendirilemez. Gemide bekleyen insanların emniyeti, dinlenme hakkı, sağlık hizmetine erişimi ve ülkelerine dönebilmesi; seyrüsefer serbestisinin doğrudan parçasıdır. Kalıcı çözüm, saldırıların sona ermesiyle birlikte doğrulanabilir güvenlik düzeni, açık geçiş kuralları ve gemi insanlarının zamanında tahliye edilmesini gerektiriyor.